മധ്യപൂർവേഷ്യയിലെ സംഘർഷാവസ്ഥ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാകുന്നതിനിടെ, അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപിനെതിരെ കടുത്ത വിമർശനവുമായി ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവിന്റെ മുതിർന്ന ഉപദേഷ്ടാവ് മൊഹ്‌സെൻ റെസായി രംഗത്ത്. നയതന്ത്രപരമായ പരിഹാരങ്ങൾക്ക് അവസരം നൽകുന്നതിനുപകരം, വീണ്ടും യുദ്ധത്തിന്റെ പാതയിലേക്കാണ് ട്രംപ് മേഖലയെ തള്ളിവിടുന്നതെന്ന് റെസായി ആരോപിച്ചു. നിലവിലെ പ്രതിസന്ധിയിൽ അമേരിക്കയുടെ നിലപാട് സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് അനുകൂലമല്ലെന്നും, മറിച്ച് സംഘർഷം കൂടുതൽ രൂക്ഷമാക്കാനുള്ള ലക്ഷ്യങ്ങളാണ് വാഷിംഗ്ടൺ പിന്തുടരുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

മെയ് 30 ന് സാമൂഹിക മാധ്യമ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായ എക്‌സിൽ പങ്കുവെച്ച സന്ദേശത്തിലൂടെയാണ് റെസായി തന്റെ പ്രതികരണം അറിയിച്ചത്. മുൻപ് പലതവണ സംഭവിച്ചതുപോലെ, അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് വീണ്ടും നയതന്ത്രത്തെ വഞ്ചിക്കുകയാണെന്ന് അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു. സമുദ്ര ഉപരോധം തുടരുകയും ചർച്ചകളിൽ യാഥാർഥ്യബോധമില്ലാത്ത ആവശ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ട്രംപ് സമവായത്തിനല്ല, മറിച്ച് മറ്റ് തന്ത്രപരമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്ന് റെസായി പറഞ്ഞു. അമേരിക്കയുടെ സമീപനം നിലവിലെ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ അനിശ്ചിതത്വവും സംഘർഷവും സൃഷ്ടിക്കുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം വിമർശിച്ചു.

ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷൻ ഗാർഡ്സ് കോർപ്സിന്റെ മുൻ ചീഫ് കമാൻഡറായ റെസായി, നേരത്തേ ചൈനീസ് മാധ്യമ ശൃംഖലയായ CGTN-ന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിലും സമാനമായ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചിരുന്നു. അമേരിക്കയും അതിന്റെ സഖ്യകക്ഷികളും ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ഉപരോധങ്ങൾ ഇറാൻ ചർച്ചകളിലൂടെയോ അല്ലെങ്കിൽ ആവശ്യമായാൽ നേരിട്ടുള്ള നടപടികളിലൂടെയോ തകർക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. സാമ്പത്തിക സമ്മർദങ്ങളും സൈനിക ഭീഷണികളും ഉപയോഗിച്ച് ഇറാനെ വഴിപ്പെടുത്താനാകുമെന്ന അമേരിക്കൻ കണക്കുകൂട്ടൽ തെറ്റാണെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ അമേരിക്കയ്ക്ക് ചർച്ചകൾക്ക് മടങ്ങിവരികയല്ലാതെ മറ്റൊരു യാഥാർഥ്യപരമായ മാർഗമില്ലെന്നും റെസായി പറഞ്ഞു. സംഘർഷം നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്ന ഓരോ ദിവസവും അമേരിക്കയെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമായ പ്രതിസന്ധികളിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. “അമേരിക്ക ഇരുട്ടിൽ നമ്മുടെ നേരെ മുന്നേറുകയാണ്, എന്നാൽ അവരുടെ ഓരോ നീക്കവും ഞങ്ങൾ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്,” എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസ്താവന ഇറാന്റെ ആത്മവിശ്വാസവും ജാഗ്രതയും ഒരുപോലെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു.

ഇതിനിടെ, അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ചേർന്ന് ഇറാനെതിരെ നടത്തിയതായി ടെഹ്റാൻ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പ്രകോപനരഹിതമായ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി, ശത്രുരാജ്യങ്ങൾക്കും അവരുടെ സഖ്യകക്ഷികൾക്കും നിർണായകമായ ഒരു തന്ത്രപ്രധാന സമുദ്ര ഇടനാഴി ഇറാൻ അടച്ചുപൂട്ടിയതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരത്തിനും ഊർജ വിതരണത്തിനും വലിയ പ്രാധാന്യമുള്ള ഈ നീക്കം മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ ആശങ്കകൾ കൂടുതൽ വർധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആഗോള എണ്ണ വിപണിയിലും സമുദ്ര ഗതാഗത മേഖലയിലും ഇതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ പ്രതിഫലിക്കാമെന്ന ആശങ്ക നിരീക്ഷകർ ഉയർത്തുന്നുണ്ട്.

ഏപ്രിൽ 13-ന് ഏകപക്ഷീയമായി പ്രഖ്യാപിച്ച വെടിനിർത്തൽ വ്യവസ്ഥകൾ ലംഘിച്ചുകൊണ്ട്, ഇറാനിയൻ കപ്പലുകൾക്കും തുറമുഖങ്ങൾക്കും എതിരായ നാവിക ഉപരോധം തുടരുമെന്ന് പ്രസിഡന്റ് ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ സംഘർഷത്തിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്നായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നത്. ഇതിന് പിന്നാലെ, സമുദ്ര മേഖലയിലെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ കൂടുതൽ കർശനമാക്കാനും സുരക്ഷാ നടപടികൾ ശക്തിപ്പെടുത്താനും ഇറാൻ തീരുമാനിച്ചതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

എന്നിരുന്നാലും, യുദ്ധം ശാശ്വതമായി അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സാധ്യതകൾ പൂർണമായും അടഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നാണ് നയതന്ത്ര വൃത്തങ്ങൾ വിലയിരുത്തുന്നത്. വിവിധ ഇടനിലക്കാരുടെ സഹായത്തോടെ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ ഇടയ്ക്കിടെ ചർച്ചകൾ തുടരുന്നുണ്ടെന്നാണ് വിവരം. എന്നാൽ പരസ്പര അവിശ്വാസവും സൈനിക നീക്കങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദങ്ങളും തുടരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ സമാധാനപരമായ ഒരു ധാരണയിലെത്തുക എളുപ്പമാകില്ലെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.

മൊത്തത്തിൽ, ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള മൊഹ്‌സെൻ റെസായിയുടെ പുതിയ വിമർശനം, അമേരിക്ക-ഇറാൻ ബന്ധം വീണ്ടും അതീവ സംഘർഷഭരിതമായ ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുകയാണെന്ന സൂചനയാണ് നൽകുന്നത്. നയതന്ത്രത്തിന്റെയും സൈനിക ശക്തിപ്രകടനത്തിന്റെയും ഇടയിൽ നടക്കുന്ന ഈ ഏറ്റുമുട്ടൽ മധ്യപൂർവേഷ്യയുടെ ഭാവി സുരക്ഷാ സാഹചര്യത്തെ നിർണയിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകമായി തുടരുമെന്നാണ് അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ.