ബ്രസീലിൽ ബോൾസോനാരോ കുടുംബത്തിന്റെ തിരിച്ചുവരവിന് തടയിട്ട് വോട്ടർമാർ, സെർബിയയിൽ ദീർഘകാലം അധികാരം കൈയാളിയ ഭരണകക്ഷിയെ താഴെയിറക്കി വിദ്യാർത്ഥി പ്രസ്ഥാനം. ഡോണൾഡ് ട്രംപുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയ വലതുപക്ഷ നേതാക്കൾക്ക് രണ്ട് രാജ്യങ്ങളിലും തിരിച്ചടി നേരിട്ടതോടെ ലോകത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ ഇനി ഇസ്രയേലിലേക്ക് തിരിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്. ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത സഖ്യകക്ഷികളിലൊരാളായ ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിക്കായി ജനവിധി തേടുകയാണ്. പശ്ചിമേഷ്യയെ യുദ്ധത്തിലേക്ക് നയിച്ച ഇസ്രയേൽ നേതൃത്വത്തിനെതിരായ വിധിയെഴുത്ത് കൂടിയായാണ് ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

ബ്രസീലിൽ നടന്ന പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ ഇടതുപക്ഷ നേതാവും നിലവിലെ പ്രസിഡന്റുമായ ലൂയിസ് ഇനാസിയോ ലുല ഡ സിൽവയാണ് വിജയിച്ചത്. മുൻ പ്രസിഡന്റ് ജെയർ ബോൾസോനാരോയുടെ മകനും വലതുപക്ഷ സ്ഥാനാർഥിയുമായ ഫ്ലാവിയോ ബോൾസോനാരോയെ പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് ലുല നാലാം തവണയും പ്രസിഡന്റ് പദത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. ലുലയ്ക്ക് 51.79 ശതമാനവും ഫ്ലാവിയോയ്ക്ക് 48.21 ശതമാനവും വോട്ട് ലഭിച്ചെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. ബോൾസോനാരോ കുടുംബത്തിന്റെ അധികാരത്തിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവ് പ്രതീക്ഷിച്ചവർക്ക് ഇതോടെ കനത്ത തിരിച്ചടിയേറ്റു.

ഫ്ലാവിയോയുടെ പിതാവ് ജെയർ ബോൾസോനാരോ, 2022ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ലുലയോടേറ്റ പരാജയം അട്ടിമറിക്കാൻ ഗൂഢാലോചന നടത്തിയ കേസിൽ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് 27 വർഷത്തെ ജയിൽശിക്ഷ അനുഭവിക്കുകയാണ്. ഫ്ലാവിയോ പിതാവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പിന്തുടർച്ചക്കാരനായാണ് മത്സരരംഗത്തെത്തിയത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പുഫലം അദ്ദേഹം അംഗീകരിച്ചില്ലെന്ന് വാഷിങ്ടൺ പോസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. അതേസമയം, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തെ ബാധിക്കുന്ന ക്രമക്കേടുകളുണ്ടായിട്ടില്ലെന്നാണ് ബ്രസീലിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കോടതി മേധാവി വ്യക്തമാക്കിയത്.

ഡോണൾഡ് ട്രംപ് ഫ്ലാവിയോയെ ഔദ്യോഗികമായി പിന്തുണച്ചിരുന്നില്ലെങ്കിലും ബോൾസോനാരോ കുടുംബവുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു. ജെയർ ബോൾസോനാരോയ്ക്കെതിരായ നടപടികളെ ഡോണൾഡ് ട്രംപ് വിമർശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇസ്രയേലുമായുള്ള ബന്ധം ശക്തമാക്കുമെന്ന് ഫ്ലാവിയോ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത സാഹചര്യത്തിൽ, ലുലയുടെ വിജയം ഡോണൾഡ് ട്രംപിനും നെതന്യാഹുവിനും രാഷ്ട്രീയമായി അസൗകര്യമുണ്ടാക്കുന്ന ഫലമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ ബ്രസീലിലെ ജനവിധിയെ അമേരിക്കൻ സ്വാധീനത്തോടുള്ള പ്രതികരണമായി മാത്രം ചുരുക്കാനാവില്ല, രാജ്യത്തിനകത്തെ രാഷ്ട്രീയ ഭിന്നതകളും തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിർണായകമായിരുന്നു.

യൂറോപ്പിലെ സെർബിയയിലും വലതുപക്ഷ അധികാരകേന്ദ്രത്തിന് തിരിച്ചടി നേരിട്ടു. ദീർഘകാലമായി രാജ്യത്തെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിർണായക ശക്തിയായിരുന്ന അലക്സാണ്ടർ വുചിച്ചിന്റെ പാർട്ടിയെ വിദ്യാർത്ഥി നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രതിപക്ഷ പ്രസ്ഥാനം പരാജയപ്പെടുത്തി. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തന്റെ പക്ഷം തോറ്റുവെന്ന് വുചിച്ച് സമ്മതിച്ചു. വർഷങ്ങളായി അധികാരം കേന്ദ്രീകരിച്ച നേതൃത്വത്തിനെതിരെ തെരുവിലുയർന്ന പ്രതിഷേധം ബാലറ്റിലൂടെ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റമായി മാറിയതാണ് സെർബിയയിൽ ശ്രദ്ധേയമായത്.

2024ൽ നോവി സാഡിലെ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ മേൽക്കൂരയുടെ ഭാഗം തകർന്നുവീണ് 16 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ട ദുരന്തത്തിന് പിന്നാലെയാണ് സെർബിയയിൽ വിദ്യാർത്ഥി പ്രതിഷേധം ശക്തിപ്പെട്ടത്. അഴിമതിക്കും ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമില്ലായ്മയ്ക്കുമെതിരായ ജനരോഷം പിന്നീട് വിപുലമായ പ്രസ്ഥാനമായി വളർന്നു. ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വൃത്തങ്ങളുമായും ഇസ്രയേൽ നേതൃത്വവുമായും ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്ന വുചിച്ചിന്റെ പരാജയം, വ്യക്തിബന്ധങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ സഖ്യങ്ങളുടെ പരിധിയും തുറന്നുകാട്ടുന്നുവെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

എന്നാൽ ഈ രണ്ട് തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളുടെയും ഫലം ലോകമെമ്പാടും വലതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം പിന്നോട്ടുപോകുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവായി കാണാനാവില്ല. യൂറോപ്പിലെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ കുടിയേറ്റ വിരുദ്ധവും ദേശീയവാദപരവുമായ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും പിന്തുണ നേടുന്നുണ്ട്. അതിനാൽ ബ്രസീലിലെയും സെർബിയയിലെയും ഫലങ്ങൾ അതത് രാജ്യങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളുമായി ചേർത്തുവായിക്കേണ്ടതാണ്. ഡോണൾഡ് ട്രംപുമായി ബന്ധമുള്ള നേതാക്കൾ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണെങ്കിലും, ആ ബന്ധം മാത്രം അവരുടെ തോൽവിക്ക് കാരണമായെന്ന് ഉറപ്പിച്ച് പറയാനാകില്ല.

ഇതിനിടെയാണ് ഒക്ടോബർ 27ന് ഇസ്രയേൽ പാർലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കുന്നത്. രാജ്യത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവിനെതിരെ മുൻ സൈനിക മേധാവി ഗാഡി ഐസൻകോട്ടാണ് പ്രധാന വെല്ലുവിളി ഉയർത്തുന്നത്. 2023 ഒക്ടോബർ ഏഴിലെ ആക്രമണത്തിന് ശേഷമുള്ള ആദ്യ ദേശീയ തിരഞ്ഞെടുപ്പാണിത്. ഗാസയിലെയും മേഖലയിലാകെയുമുള്ള യുദ്ധം, സുരക്ഷാവീഴ്ച, നെതന്യാഹുവിന്റെ നേതൃത്വം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ജനവിധിയായും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മാറുന്നു.

ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ പിന്തുണയും അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റുമായുള്ള അടുത്ത ബന്ധവും നെതന്യാഹു പ്രചാരണത്തിൽ ഉയർത്തിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഗാസയിലെ യുദ്ധവും പലസ്തീനികളുടെ ദുരിതവും ഇസ്രയേൽ സർക്കാരിനെതിരെ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ രൂക്ഷ വിമർശനം ഉയർത്തിയ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ പിന്തുണ ചർച്ചയാകുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിനു മുമ്പുള്ള അഭിപ്രായ സർവേകൾ നെതന്യാഹുവിനും ഐസൻകോട്ടിനുമിടയിൽ കടുത്ത മത്സരം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 120 അംഗ ഇസ്രയേൽ പാർലമെന്റിൽ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ 61 സീറ്റുകളുടെ പിന്തുണ ആവശ്യമായതിനാൽ സഖ്യചർച്ചകളും നിർണായകമാകും.

ബ്രസീലിലെയും സെർബിയയിലെയും തിരിച്ചടികൾക്കുശേഷം ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ അടുത്ത സഖ്യകക്ഷിയായ നെതന്യാഹുവിന് അധികാരം നിലനിർത്താനാകുമോ എന്നതാണ് ഇനി ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രം. ഇസ്രയേലിൽ ഭരണമാറ്റമുണ്ടായാൽ അമേരിക്കയുമായുള്ള ബന്ധത്തിലും പശ്ചിമേഷ്യൻ നയത്തിലും എന്ത് മാറ്റമുണ്ടാകുമെന്നതും പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ അഭിപ്രായ സർവേകൾ അന്തിമ ഫലമല്ല, ഇസ്രയേൽ വോട്ടർമാരുടെ വിധിയും അതിനുശേഷമുള്ള സഖ്യചർച്ചകളുമാകും അടുത്ത സർക്കാർ ആരുടേതെന്ന് തീരുമാനിക്കുക.