2026 ഏപ്രിൽ. പേർഷ്യൻ ഉൾക്കടലിലെ തിരമാലകൾക്ക് ഇന്ന് യുദ്ധത്തിന്റെ കയ്പ്പുള്ള ഗന്ധമാണ്. പതിറ്റാണ്ടുകളായി പശ്ചിമേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഗതിനിർണ്ണയിച്ച ഇറാന്റെ ആകാശം ഇപ്പോൾ പുകപടലങ്ങളാൽ മൂടിക്കെട്ടിയിരിക്കുന്നു. ഫെബ്രുവരി 28-ന്റെ കറുത്ത പുലരിയിൽ ആരംഭിച്ച ഇസ്രയേൽ-അമേരിക്കൻ സംയുക്ത ആക്രമണങ്ങൾ ഇറാന്റെ ഹൃദയത്തെത്തന്നെയാണ് മുറിപ്പെടുത്തിയത്; പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയും വിപ്ലവ ഗാർഡ് തലവൻ മുഹമ്മദ് പക്പൂറും വീണുപോയതോടെ ആ രാജ്യം ഒരു വലിയ ശൂന്യതയിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണെന്ന് ലോകം കരുതി. “നേതൃത്വമില്ലാത്ത, വഴിമുട്ടിയ രാജ്യം” എന്ന് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് വൈറ്റ് ഹൗസിലിരുന്ന് പരിഹസിക്കുമ്പോഴും, ഇറാന്റെ തെരുവുകളിൽ മുഴങ്ങുന്നത് മറ്റൊരു മന്ത്രമാണ്. ഭരണകൂടത്തിന്റെ വിടവുകൾക്കും മുറിവുകൾക്കും മുകളിൽ ഇറാൻ ഇന്ന് പടുത്തുയർത്തുന്നത് പ്രതിരോധത്തിന്റെ പുതിയൊരു കോട്ടയാണ്. ആ കോട്ടയുടെ പേര് ‘ഐക്യം’ എന്നാണ്. ആഭ്യന്തര തർക്കങ്ങളുടെയും അധികാര വടംവലികളുടെയും പാശ്ചാത്യ കഥകളെ കാറ്റിൽ പറത്തിക്കൊണ്ട്, ‘ഒരു നേതാവ്, ഒരു ദേശം, ഒരു പാത’ എന്ന പ്രഖ്യാപനവുമായി ഇറാൻ വീണ്ടും ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കുകയാണ്.

ട്രംപ് തന്റെ ‘ട്രൂത്ത് സോഷ്യൽ’ പോസ്റ്റിലൂടെ ഇറാനിൽ ആഭ്യന്തര കലഹം നടക്കുകയാണെന്നും ഹാർഡ്‌ലൈനർമാരും മോഡറേറ്റുകളും തമ്മിൽ തല്ലുകയാണെന്നും ആരോപിച്ചു. എന്നാൽ ഈ ആരോപണങ്ങളെ ഇറാൻ തള്ളിക്കളയുന്നത് കൃത്യമായ ഭരണഘടനാപരമായ ഐക്യത്തോടെയാണ്. പുതിയ പരമോന്നത നേതാവായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മുജ്‌തബ ഖമേനിയും വിപ്ലവ ഗാർഡ് തലവൻ അഹ്മദ് വാഹിദിയും ഇതുവരെ പൊതുവേദികളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടില്ല എന്നത് ലോകരാജ്യങ്ങളിൽ കൗതുകമുണർത്തുന്നുണ്ട്. എങ്കിലും, അദൃശ്യമായ ഈ നേതൃത്വത്തിന് പിന്നിൽ ഒരു ‘ബോർഡ് ഓഫ് ജനറൽസ്’ ഭരണചക്രം തിരിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് സൂചനകൾ. പുറമേ ശാന്തമെങ്കിലും ഉള്ളിൽ പുകയുന്ന ഇറാനിയൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്‌ചിയും പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഖിർ ഖാലിബാഫും ഇറാന്റെ മുഖമായി നിലകൊള്ളുന്നു.ലോകത്തെ എണ്ണവ്യാപാരത്തിന്റെ നെടുംതൂണായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഇപ്പോൾ ഒരു ചെസ്സ് ബോർഡായി മാറിയിരിക്കുന്നു. “ഹോർമുസ് ഞങ്ങളുടെ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്, അമേരിക്കൻ അനുമതിയില്ലാതെ ഒരു കപ്പലും അവിടെ നീങ്ങില്ല” എന്ന ട്രംപിന്റെ അവകാശവാദം ഇറാനെ പ്രകോപിപ്പിച്ചു. കഴിഞ്ഞ ആഴ്ചയിൽ അരങ്ങേറിയ നാടകീയമായ നീക്കങ്ങൾ ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര ചർച്ചകളുടെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നു. സമാധാന ചർച്ചകളുടെ ഭാഗമായി കടലിടുക്ക് തുറന്നുനൽകുമെന്ന് അരാഗ്‌ചി പ്രഖ്യാപിച്ചെങ്കിലും, മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ അമേരിക്ക ഉപരോധം തുടരുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ഇറാൻ സൈന്യം കടലിടുക്ക് വീണ്ടും അടച്ചു. ഇത് നയതന്ത്രജ്ഞരും സൈനിക നേതൃത്വവും തമ്മിലുള്ള ഭിന്നതയാണെന്ന് പാശ്ചാത്യ മാധ്യമങ്ങൾ വിലയിരുത്തുമ്പോഴും, “ഇതൊരു സംഘടിത യുദ്ധതന്ത്രമാണ്” എന്നാണ് ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക പക്ഷം.

ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തിൽ ഇന്ന് മുഹമ്മദ് ബാഖിർ ഖാലിബാഫ് വെറുമൊരു പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മാത്രമല്ല തകർച്ചയുടെ അരികിൽ നിൽക്കുന്ന ഒരു ഭരണകൂടത്തെ താങ്ങിനിർത്തുന്ന പ്രധാന തൂണാണ് അദ്ദേഹം. ഒരു വശത്ത് വിപ്ലവ ഗാർഡിന്റെ മുൻ ജനറൽ എന്ന നിലയിൽ സൈന്യത്തിനിടയിലുള്ള അചഞ്ചലമായ സ്വാധീനവും, മറുവശത്ത് ഇറാന്റെ മേയറായും പോലീസ് മേധാവിയായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചപ്പോഴുണ്ടായ ഭരണപരിചയവും ഖാലിബാഫിനെ അദ്വിതീയനാക്കുന്നു. ആയത്തുള്ള ഖമേനിയുടെ വിയോഗം സൃഷ്ടിച്ച അധികാര ശൂന്യതയിൽ, തീവ്രനിലപാടുകാരായ സൈനിക മേധാവികളെയും ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതേടുന്ന നയതന്ത്രജ്ഞരെയും ഒരു മേശയ്ക്ക് ചുറ്റുമിരുത്താൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിയുന്നുണ്ട്. “ഹാർഡ്‌ലൈനർ” എന്നും “മോഡറേറ്റ്” എന്നും പാശ്ചാത്യ ലോകം ഇറാനെ തരംതിരിക്കുമ്പോൾ, ആ വേർതിരിവുകളെ പൂർണ്ണമായും നിഷേധിച്ചുകൊണ്ട് ‘ഇറാനിയൻ റെവല്യൂഷണറി’ എന്ന ഒറ്റ ലേബലിൽ രാജ്യത്തെ തളച്ചിടാനാണ് ഖാലിബാഫ് ശ്രമിക്കുന്നത്.പരമോന്നത നേതാവിന്റെ മകൻ മുജ്‌തബ ഖമേനിയും പുതിയ ജനറൽമാരും നിഴൽരൂപങ്ങളായി തുടരുമ്പോൾ, ഖാലിബാഫ് ഇറാന്റെ പരസ്യമായ മുഖമായി മാറുകയാണ്. യുദ്ധം തകർത്ത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെയും ജനങ്ങളുടെ ആശങ്കകളെയും അഭിമുഖീകരിക്കാൻ അദ്ദേഹം തന്റെ രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രജ്ഞത ഉപയോഗിക്കുന്നു. വിപ്ലവ ഗാർഡിലെ ഹാർഡ്‌ലൈനർമാർക്ക് അദ്ദേഹത്തോടുള്ള വിശ്വാസം സൈനിക കലാപത്തിനുള്ള സാധ്യതകളെ ഇല്ലാതാക്കുമ്പോൾ, ഖമേനി കുടുംബവുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മബന്ധം ഭരണപരമായ തുടർച്ച ഉറപ്പാക്കുന്നു. കേവലം ഒരു സൈനികനായിട്ടല്ല, മറിച്ച് പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ രാജ്യത്തെ നയിക്കാൻ പ്രാപ്തിയുള്ള ഒരു ‘സ്റ്റേറ്റ്‌സ്മാൻ’ എന്ന നിലയിലാണ് ഖാലിബാഫ് ഇന്ന് ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നത്. അമേരിക്കൻ ഭീഷണികൾക്കും ഉപരോധങ്ങൾക്കും മുന്നിൽ ഇറാൻ പതറുന്നില്ലെന്ന് ലോകത്തെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗങ്ങൾക്കും നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾക്കും വലിയ പങ്കുണ്ട്.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ പ്രതിസന്ധികളിൽ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്‌ചിയെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ഖാലിബാഫ് മുന്നിട്ടിറങ്ങിയത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. സൈനിക നേതൃത്വം അരാഗ്‌ചിയുടെ നീക്കങ്ങളെ സംശയത്തോടെ കണ്ടപ്പോൾ, “നയതന്ത്രവും യുദ്ധക്കളവും ഒരേ യുദ്ധത്തിന്റെ രണ്ട് മുഖങ്ങളാണ്” എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ആഭ്യന്തര കലഹത്തിന് അന്ത്യം കുറിച്ചു. വൈകാരികമായി തകർന്നിരിക്കുന്ന ഒരു ജനതയെയും ചിതറിക്കിടക്കുന്ന അധികാര കേന്ദ്രങ്ങളെയും ‘ഒറ്റ നേതാവ്’ എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിന് കീഴിൽ അണിനിരത്തുക എന്ന വലിയ ദൗത്യമാണ് അദ്ദേഹം ഏറ്റെടുത്തിരിക്കുന്നത്. ട്രംപിന്റെ പരിഹാസങ്ങൾക്ക് പക്വതയാർന്ന മറുപടി നൽകുന്നതിനൊപ്പം തന്നെ, ഇറാന്റെ സൈനിക കരുത്ത് ചോർന്നുപോയിട്ടില്ലെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താൻ വിപ്ലവ ഗാർഡിന്റെ താവളങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം നടത്തുന്ന സന്ദർശനങ്ങൾ രാജ്യത്തിന് നൽകുന്ന ആത്മവിശ്വാസം ചെറുതല്ല.

“ഒരു ദൈവം, ഒരു നേതാവ്, ഒരു രാജ്യം, ഒരു പാത” – ഇറാനിയൻ അംബാസഡർ മുഹമ്മദ് ഫതാലിയുടെ ഈ വരികൾ ഇറാന്റെ പുതിയ പ്രതിരോധ മന്ത്രമാണ്. പ്രിയപ്പെട്ട നേതാക്കളുടെ വിയോഗവും തകർന്നടിഞ്ഞ നഗരങ്ങളും ഇറാന്റെ ആത്മവീര്യത്തെ തകർത്തിട്ടില്ലെന്ന് തെളിയിക്കാനാണ് അവർ ശ്രമിക്കുന്നത്. അമേരിക്കൻ ഉപരോധം ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനെ ശ്വാസം മുട്ടിക്കുമ്പോഴും, ചർച്ചകളിലൂടെ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനാണ് പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. എന്നാൽ അത് ഇറാന്റെ അഭിമാനത്തെ പണയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാകില്ല എന്ന കർക്കശമായ നിലപാടിലാണ് രാജ്യം. യുദ്ധമുഖവും നയതന്ത്രമേശയും ഒരേപോലെ പോരാട്ടഭൂമിയാക്കി മാറ്റുന്ന ഇറാന്റെ ഈ ‘അയൺ യൂണിറ്റി’ ലോകക്രമത്തെ എങ്ങനെ മാറ്റിയെഴുതും എന്നത് കണ്ടുതന്നെ അറിയണം